Hurwenen
Toen de Waaldijk van Doorningstraatstoep tot aan de Molenstraatstoep onderwerp van onderzoek werden bleek ik eigenlijk nog niet klaar te zijn met Rossum waaronder Doorning ressorteert. In dit geval had ik wèl moeten vertrouwen op de gemeenteatlas van Kuipers die elders wel eens een steek liet vallen en met Google Maps en dergelijke was dat niet anders. Een Doorningse collega bij Juijn gaf mij ooit een uitgebreide uitleg over zijn geboorte plaats die ik sindsdien met respect bespreek.
In dit dijktraject liggen ook de wortels van Hennie van Gameren die zijn ouderlijke woning met de komst van een hoogspanningsmast heeft zien verdwijnen. De vooruitgang heeft niet alle maar toch aanzienlijke stukken geschiedenis uitgegumd. Onbewoonbaar-verklaringen en dijkverzwaring hebben het einde ingeluid van enkele rijtjes en individuele woningen. Na de drukte bij de molenstraatstoep is de bebouwing nogal gespreid met bij de Hurnse hoek, de pastorie en de oostelijke dorpsstraatstoep en de Hinthum enige clusters waarvan laatstgenoemde nogal uitgedund is. Na de westelijke dorpsstraatstoep wordt het uitgesproken stil langs de dijk tot we in Oensel weer een cluster dijkhuizen vinden.
In het geval van de Hinthum is de ouderdom en de geringe omvang van de huizen vermoedelijk reden tot sanering geweest en ik stel bovendien vast, dat er heel weinig beeldmateriaal van deze huisjes over is; slechts 1 foto en daarvan weet ik niet welke het was. Wie nog over foto's beschikt zou ik willen vragen ze beschikbaar te stellen. Over zijn nog 91,95,101, 105 en 107; gesloopt zijn 93, 97, 99, 103, 109, 111, 113, 115, 117, 119, 121 en 123. In Oensel zijn 127, 129, 131, 133 en 135 weg. Dick Hollander constateert 23 verloren gegane dijkhuizen en uitgaande van de manco's in de huisnummers kom ik op zeker 28 die deels vóór Dicks verschijnen verloren gingen. In Dicks boek toont hij op p33 een kaart van 1788 waarop de de Hinthum al te zien is. Nieuwbouw op de polderbodem bood onderdak aan de ontheemden.
Deze sanering was medio jaren 60 gereed en toen was het lange wachten op de dijkverzwaring die dankzij de hoogwaters van 1993 en '95 toch vrij plotseling tot stand kwam. Inmiddels staat er een nieuwe ronde dijkverzwaring voor de deur. De sonderingen zijn begonnen.
Bij de westelijke dorpsstraatstoep stonden ook 2 binnendijkse huizen die getuige wittige vlekken op de RAF luchtfoto's aan het eind van WO2 weg waren. Dat hier in WO2 een bom neergekomen is werd bevestigd door Gijs van Osch (1944). Van deze huizen zijn mij geen foto's bekend.
Het kaartmateriaal geeft naast de hierboven aangeduide onduidelijkheden nog wat meer aanleiding tot vragen. De Waalkaart van 1893 geeft het verdwenen waaldijk 127 aan als het "dorstige hert" en nr 91 is later bekend als het "hert". Is dat een administratieve fout of is er een kastelein verhuisd naar een lucratievere locatie bij het kerkje in de buurt? Bij de Hurnse hoek is de aansluiting tussen Groenestraat en Waaldijk bij de zuidoosthoek van de smederij wat raadselachtig. In de periode 1825-32 zien we geen stoep aangegeven en de vraag rijst of er slechts een trap was voor voetgangers of toch een stoep voor paard en wagen. Of genoot men recht van overpad naar de Molenstraat over particulier terrein bij de rijtjeshuizen langs? Ook in 1893 zien we bij de dorpsstraatstoep oost een vreemd bouwsel staan dat de stoep blokkeert. Kadastrale kaarten bevestigen de correctheid daarvan niet.
Zoeken in het RAR naar bouwtekeningen van de dijkhuizen bleek lastiger dan gedacht, maar er was wel het een en anders te vinden onder:3001 Archief van het gemeentebestuur van Hurwenen, 1821 - 1955. Heel veel is het echter niet en de Hinthum blijkt er amper vertegenwoordigd; slechts wat er nu nog is vinden we daarin terug. Dick Hollander toont nog een plattegrond uit 1788 waarop de Hinthum waarneembaar is.
Bij de plaatjes van de bouwtekeningen is het nummer identiek aan het adres aan de Waaldijk (na 1957).
link naar de plaatjes:
https://photos.app.goo.gl/t8NcEgpH1LFejzrY7
Hurwenen waaldijk
Moderator: josdekloe