Komende vanuit Kerkdriel begint de Hoenzadrielse dijk al voordat je het gevoel hebt Kerkdriel uit te zijn; formeel is de zandstraat de grens maar na de oorlog heeft Kerkdriel zich daaroverheen uitgebreid. Omdat het dezelfde gemeente betreft is een en ander gelukkig harmonieus verlopen. Slechts de huisnummers zijn er niet zonder littekens vanaf gekomen.
Dat Hoenzadriel frontgebied was in de 2e wereldoorlog heeft duidelijk waarneembare gevolgen gehad voor de dijkbebouwing. Toen de frontlijn al enkele maanden bleef haken op de Maas hebben de geallieerden op kerstmiddag 24-12-1944 gelukkig ook hier foto's van de dijkhuizen gemaakt. Zo hebben we nog iets van hoe het was. De frontsoldaten van de geallieerden wisten zo wat ze op te ruimen hadden in de daarop volgende maanden; ongehoorzaam waren ze duidelijk niet. Toch stel je op veel foto's vast, dat er op kerstavond 1944 al best wat schade vast te stellen was. De geëvacueerde bevolking had mogelijk de fotoalbums thuis laten liggen en trof in mei en juni 1945 weinig toonbaars meer aan tussen de puinhopen.
Buitendijks is Hoenzadriel alle dijkhuizen kwijt die er bij de Rooijense straat stonden. Binnendijks is wel wat bewaard gebleven, maar alle herstel lijkt op grotere afstand van de dijkkruin plaatsgevonden te hebben dan vroeger het geval was. Rijkswaterstaat liep vermoedelijk al wat vooruit op de dijkverzwaring.
Opvallend is verder, dat de omnummerlijsten van de huisnummers uit 1957 en 58 hele rijen nummers missen van verloren gegane huizen. Mogelijk zijn soms vrijgekomen nummers gebruikt voor nieuwbouw elders, maar het achterliggend systeem doorgrond ik niet. Tot Hoenzadrielse dijk 16 is het wel begrijpelijk, maar hoe het daarna verder gaat is niet duidelijk. Gaan de nummers binnendijks consequent even verder en worden nadien de oneven buitendijkse nummers vanaf 17 doorgezet? Binnendijks zijn er huizen die nu bij de Rooijense straat horen, maar de meeste zijn genummerd als Hoenzadrielse dijk.
Kortom, een hoogbejaarde postbode kan het verlossende woord spreken en ik kies ervoor mijn handen niet te branden aan numerieke misinterpretaties. Gelukkig was er medewerking vanuit het RAR, het Driels museum, Facebook vrienden en bewoners die bereid waren iets uit te leggen als ik met vragen zat.
Hier en daar zijn nog wat zaken niet geheel helder geworden. Het huis van van de Pol dat zij na een brand hebben laten herbouwen stond bij mijn weten op de hoek van de Heemraadstraat en de dijk. Het lijkt echter nogal veel op het huis 14 C op de Dotka luchtfoto waarmee Aart Quivooij kwam aandragen. Wellicht komt de definitieve waarheid hierover nog boven water.
Opvallend is verder de ontwikkeling van de noordkant van Hoenzadriel richting niet agrarisch gebruik van de boerderijen. Sommige zijn chique verbouwd en trekken eveneens chique nieuwbouw aan zoals het Drielse bos.
Waar het qua fotomateriaal pover gesteld is, valt het met de bouwtekeningen nog wel mee. En gelukkig laten enkele tekeningen zich herkennen op de luchtfoto's van Rijkswaterstaat. Enig beeld van de dijkwoningen laat zich gelukkig wel vormen.
Wie een aanvulling heeft, aarzel niet; het verhaal kan er alleen maar beter van worden groeten jed
Plaatjes:
https://photos.app.goo.gl/DQSaw7S93bxWvSNe8
HOENZADRIELSE DIJK, Heusdendriel
Moderator: josdekloe